و امّا تصغير در تثنيه مذكر و مؤنث همان لفظ مفرد مىباشد لكن الف عوض را حذف كرده سپس الف و نون تثنيه را در آخر آنها مىآوريم پس در تثنيه مذكر ذييّان و در تثنيه مؤنث تيّيان ميگوئيم . و امّا تصغير در موصولات : الفاظ موصول شش است بقرار ذيل مفرد مذكّر الّذي ( آنچنان دو مرديكه ) تثنيه مؤنث اللتان ( آنچنان دو زنيكه ) تثنيه مذكر الّلذان ( آنچنان دو مرديكه ) تثنيه مؤنث اللتان ( آنچنان دو زنيكه ) جمع مذكر الّذين ( آنچنان مردانى كه ) جمع مؤنث اللاتى ( آنچنان زنانى كه ) امّا تصغير الّذى الّذّيا مىشود بدين كيفيت كه چون اوّل را مضموم نكرديم الفى در آخر بعوض آن درآورديم سپس ياء تصغير را در مرتبه سوّم درمىآوريم ( الف و لام اوّل حساب نيست چون زائده لازمه است . پس آن را لذى فرض كرديم ) سپس ياء تصغير را در ياء اصل كلمه ادغام كرده و ياء اصل را مفتوح خوانديم تا الف عوض در آخر محفوظ باشد الّذّيا شد يعنى آنچنان مرد كوچكيكه و به همين قياس است الّتى و در تثنيه آن فقط الف عوض را حذف كرده الف و نون تثنيه را اضافه مىكنيم . و در تصغير الّذين الّلذيون گفته‌اند به معناى آنچنان مردان كوچكى و در تصغير الّلاتى الّلويتا گفته‌اند و الف اصلى را بواو قلب كرده‌اند بمعنا آنچنان زنان كوچكى كه . و امّا ضمائر مانند هو ، هما ، هم ، ها ، هما ، هنّ و نظير آنها از الفاظ ديگر را مصغّر نكرده و اين قاعده را در آنها جارى ندانسته‌اند . تمرين در روايات ذيل كه از حضرات ائمه معصومين عليهم السلام نقل شده است اسماء منسوبه و غير منسوبه ، مصغّر و مكبّر را تعيين كنيد .